Kvalitet izrade kao element tehničko-funkcionalne komponente

Svaki sastavni deo tehnološkog procesa može se odvijati na različitim kvalitativnim
nivoima, od čega zavisi kvalitet izrade proizvoda. Time je kvalitet izrade i faktor tehničkofunkcionalnog
kvaliteta proizvoda. Da bi se dobio veći kvalitet mora se usavršavati
tehnološki proces izrade proizvoda. Dizajneri pri konstruisanju proizvoda i izboru
materijala moraju definisati kvalitet izrade. Na kvalitet izrade proizvoda u tehnološkom
procesu utiče veliki broj faktora tehničke, organizacione i subjektivne prirode.

1

Sam kvalitet
izrade utice na tehničko-funkcionalni kvalitet proizvoda kroz:
􀂃 tačnost konstrukcije,
􀂃 tačnost tehničke i tehnološke dokumentacije po kojoj se proizvod izraduje,
􀂃 usklađenost dimenzija i oblika svih elemenata pri izradi prema konstrukcionim
crtežima,
􀂃 usklađenost mjera svih elemenata sa granicama tolerancije,
􀂃 usklađenost kvaliteta obrade svih elemenata proizvoda prema konstrukcionim
crtežima,
􀂃 površinsku obradu i zaštitu izvedenu prema konstrukcionim crtežima,
􀂃 kvalitet materijala od kojih se izrađuje proizvod,
􀂃 stanje radne sposobnosti mašina, uređaja i opreme, koji učestvuju u izradi
proizvoda,
􀂃 ispravnost alata i pribora,
􀂃 tačnost i ispravnost kontrolnih alata kojima se proverava preciznost izrade,
􀂃 stručnost radne snage,
􀂃 organizovanost i stručnost kadrova u kontroli kvaliteta izrade,
􀂃 fizičke uslove rada u pogledu osvetljenja, temperature, vlažnosti vazduha, buke,
šumova, potresa, vibracija i
􀂃 uvodenje i primjena sistema kvaliteta i TQM .
Svaki od navedenih faktora utiče i na kvalitet izrade. Zbog toga, tehnološki proces treba
blagovremeno pripremiti (inovirati) za nove proizvode koji se dizajniraju i čiji kvalitet
izrade po pravilu zahtjeva veću finoću i preciznost.

Pri izradi proizvoda u tehnološkom procesu može doći do različitih odstupanja od
predviđenog kvaliteta. Zbog toga se mora kontrolisati tok tehnološkog procesa. Tu
kontrolu obavljaju odgovarajuće službe u preduzeću. Postoje:
􀂃 kontrola ulaza materijala (ulazna kontrola),
􀂃 kontrola sredstava za rad,
􀂃 linijska kontrola,
􀂃 medufazna kontrola,
􀂃 završna kontrola i
􀂃 superkontrola.

Linijska kontrola provjerava kvalitet izrade u tehnološkim grupama, odnosno na linijama.
Tipična je za serijsku proizvodnju gde su mašine postavljene u grupnom ili linijskom
rasporedu.
Međufazna kontrola provjerava kvalitet izrade dijelova, podsklopova i sklopova po fazama
u tehnološkom postupku, a završna kontrola analizira celovit proizvod.
Superkontrola je provjera svih prethodnih kontrola. Njen zadatak je da otkrije propuste
prethodnih kontrola i obezbedi izlazak na tržiste samo onim proizvodima koji imaju traženi
kvalitet izrade.
Sistem kvaliteta se danas sve više razvija i širi i predstavlja obavezu svih zaposlenih da
rade kako je propisano. Takođe, posebnu odgovornost za kvalitet proizvoda imaju
menadžeri i radna snaga u proizvodnji. Sistem kvaliteta predstavlja organizacionu
strukturu, postupke, procese i resurse, koji su potrebni za upravljanje kvalitetom i njegovo
stvaranje, što se odnosi i na obezbjeđenje kvaliteta izrade.